Julio Cortazar, hatxeak eta penizilina

14 de Noviembre 2013

Hamabost urte dauzkazu eta The Waste Land-en erdian zaude, T.S. Eliot nor den ideiarik ez duzun arren. Edo No Man´s Land esan behar ote nuke? Kontua da ateak eta heldulekuak behar dituzula, horien premia duzula. Ekaineko arratsalde batean –bazkalondo siestalari, ezin antiliterarioagoan–, lengua klase baten erdian, Instrucciones para subir una escalera eta Instrucciones para dar cuerda a un reloj irakurri ditu irakasleak. Gutxi susmatzen duzu zure bizitza betirako aldatuko duen ate bat irekiko zaizula hor. Beldurra emango lizuke benetan kontziente izan bazina. Ez dakizu zenbaterainoko esperantza izan lezakeen irakasleak bere ikasleengan. Baina agian handia du. Horregatik irakurtzen dizkizue –pronostiko guztien kontra eta bazkalondoko asperdura infinituaren kontra– Julio Cortazarren bi ipuin labur haiek: gaztea da oraindik irakaslea eta ondo pasatzen du testu... Leer más

¿Ha consumido usted algo del minibar?

11 de Septiembre 2013

Zerrenda hau, euskal idazleen balizko dekalogo baterako zirriborro proposamena da:

1. Prentsan euskaraz idazten duen idazleari, oro har, gazteleraz idazten duenari baino gutxiago ordaintzen zaio. Asko saltzen duen euskal idazleak, asko saltzen duen gaztelerazko idazleak baino gutxiago saltzen du.  Euskal idazlea ohituta dago gauza asko doan egitera, auzo-lana hitza ezagun egiten zaiolako, eta ez duelako hitz hori zaharkitua geratu denik uste. Militantzia? Bizi zaren ingurunea ezagutzea militantzia bada, bai.

2. Euskal idazlea, gazteleraz edo frantsesez soilik idazten duenarekiko begiruneagatik (jendetasunez hezi gintuen amak), gazteleraz edo frantsesez ere aritzen da inoiz. Lehen bi puntuen baturatik ondoriozta genezake, doblea lan egin eta erdia kobratzen duela euskal idazleak.

3. Euskal idazleak badaki, gazteleraz soilik idazten duen idazleak hark ez dituen eta euskarazko... Leer más

Detektibe basatiarenak

26 de Enero 2013

Almadía argitaletxe mexikarraren eskutik heldu zaigu El hijo de Míster Playa, Roberto Bolañoren soslai argigarria. Itxuratik bertatik hasita da erakargarri liburua, azal trokelatu eta guzti, paperaren etorkizunaz izan ditzakegun zalantzak uxatzera datorren ale horietako bat. Bolañoren hil osteko arrakasta kontutan izanda, pentsatzekoa da aurki argitaratuko dela Espainiako estatuan ere, nahiz eta idazle txiletarraren oinordekoek eta haren agente berriak hartutako norabideak zalantzak sor ditzakeen (urte askotako harremanaren ondoren, apurtu egin dituzte Anagrama argitaletxearekin izandako harremanak). 

Monica Maristain da El hijo de Míster Playa saioaren egilea, eta bertan, besteak beste, Bolañoren mitoa aztertzen du, haren bizitzako pasarteak bilduz edo gezurtatuz, hura ezagutu zutenei egindako elkarrizketetatik abiatuta. Txileko haurtzaroarekin hasi, Mexikon igarotako... Leer más

Euskara salbu Japonian

10 de Noviembre 2012

Saizarbitoriari irakurri diogu: “euskara Bilbon salbatuko da edo ez da salbatuko”. Hitz horiek esan dituena euskal idazle unibertsalen artean donostiarrena dela kontuan izanda, esanguratsua da baieztapena, areago, idazle izateaz gain soziologo ere badenean. 

Gaur gaurkoz, ordea, hauxe da errealitatea: Bilbon antolatzen diren ziklo eta jaialdi ezberdinetan, diru publikoz lagundutakoetan bederen, euskaraz ari den sortzaile gonbidatua arrotz sentitzen dela sarri. Zenbatetan izan dugu antolatzaileek gogoz kontra, zuzentasun politikoz jokatzeko deitu gaituzten irudipena? Zenbat aldiz euskal “kuotari” dagokion papera betetzen ari garen sentipena? Ez da arraroa euskararekiko arroztasun sentimendu hori, kristalezko kanpai baten barruan sentitzea euskaraduna, tolerantziaz mozorrotutako indiferentzia bat airean dela kasurik onenean, eta indiferentziaz mozorrotutako mespretxu batek itoa... Leer más